പുകവലിക്കില്ല

1999 ഫിബ്രുവരിയിലെ ഏതോ ഒരു ദിവസം. ബാച്ചിലർ കാലം.

ബാംഗ്ലൂർ ലാങ്ങ്ഫോർഡ് റോഡിലെ ഹോക്കി സ്റ്റേഡിയത്തിനു മുന്നിലെ ഓഫീസിൽ, രാവിലെ പതിനൊന്ന് മണിയുടെ കോഫി കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ച് സീറ്റിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന മധുരക്കാരൻ ത്യാഗരാജൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു ചോദിച്ചു;
“വൈ നോ സിഗരറ്റ് റ്റുഡേ?”
“നിർത്തി മോനെ. ഇന്നലെ രാത്രിയോടെ”

ഇരുപതോളം പേർ മാത്രമുള്ള ഒരു ചെറിയ സോഫ്റ്റ്‌വേർ കമ്പനിയാണ്. പുകവലിക്കാരനായി ഞാൻ മാത്രം. ജോലിസമയത്തിനിടയിൽ ഇടവേളകളുണ്ടാക്കി താഴെ  റോഡിലിറങ്ങി ഞാൻ സിഗറട്ട് വലിക്കും. വലിക്കില്ലെങ്കിലും തിരക്കുകളില്ലാത്തപ്പോൾ ചില സഹജോലിക്കാരും കമ്പനിക്ക് കൂടെ വരും.

പത്ത് പതിനൊന്ന് വർഷങ്ങളെങ്കിലും ആയിക്കാണും വലി തുടങ്ങിയിട്ട്. അടുത്ത കുടുംബത്തിലൊന്നും പുകവലിക്കാർ അധികമില്ല. കല്ല്യാണങ്ങൾക്കും മറ്റു ഗെറ്റ്ടുഗദറുകൾക്കും ഇടയിൽ ഞാൻ മുങ്ങി പാത്തുംപതുങ്ങിയുമിരുന്ന് വലിക്കും. മണമടിച്ച് ഇതിനിടയിൽ തന്നെ കുടുംബത്തിൽ മിക്കാവാറും പേരും അറിഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു, ഞാൻ പുകവലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന്.

താമസിച്ചിരുന്ന ഫ്ലാറ്റിന്റെ താഴെയുണ്ടായിരുന്ന പാനൂരുകാരൻ പ്രദീപന്റെ കടയിൽ തിന്നാൻ വാങ്ങിയ സാധനങ്ങളുടെ ബില്ലിനെക്കാൾ കൂടും ചിലപ്പോൾ മാസത്തിൽ സിഗറട്ട് ബിൽ.

ത്യാഗരാജൻ ചിരിച്ചു;
“യു നോ, ഇത്രയും വർഷം തുടർച്ചയായി വലിച്ച നിനക്ക് ഒരിക്കലും നിർത്താൻ കഴിയില്ല. ഒന്നോ രണ്ടോ ദിവസം, ഏറിയാൽ ഒന്നോ രണ്ടോ ആഴ്ച”

“എനിക്കും വലിയ ഉറപ്പൊന്നുമില്ല”; ഞാൻ സമ്മതിച്ചു. മുൻപ് ഒന്നോ രണ്ടോ പ്രാവശ്യം നിർത്താൻ ശ്രമിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടതിന്റെ അനുഭവം എനിക്കുണ്ട്.

 “എന്റെ അച്ഛൻ ഭയങ്കര വലിക്കാരനാണ്“; ത്യാഗരാജൻ തുടർന്നു;  “ഒരിക്കൽ അച്ഛൻ വലിനിർത്തി, ഫോർ ടെൻ ഇയേഴ്സ്. പത്ത് വർഷം കഴിഞ്ഞ് പിന്നെയും തുടങ്ങി. വലിക്കാതിരുന്ന ആ പത്ത് വർഷങ്ങളിലെ  ഓരോ ദിവസവും വലിക്കാനുള്ള പ്രവണത അങ്ങനെതന്നെ നിലനിന്നു എന്ന് അച്ഛൻ പറയും. നിർത്താൻ പറ്റിയില്ല. ദാറ്റ്സ് ടുബാകോ”

പന്ത്രണ്ട് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു. ഞാൻ പിന്നീട് പുകവലിച്ചിട്ടില്ല. ത്യാഗരാജന്റെ അച്ഛൻ പറഞ്ഞതുപോലെ വലിക്കാനുള്ള പ്രവണത എന്നിലിപ്പൊഴും നിലനിൽക്കുന്നു. എങ്കിലും അതിനെക്കാൽ വലുതാണ് എനിക്കെന്റെ തീരുമാനം.

Will never smoke again.

(ഇന്ന് പുകയില വിരുദ്ധ ദിനം)

നാട്ടറിവുകൾ!

കിഴക്ക് മേഘം കണ്ടാൽ മഴപെയ്യും, പടിഞ്ഞാറ് കണ്ടാൽ പെയ്യില്ല. കർക്കിടകത്തിലെ തിരുവാതിരയ്ക്ക് തിരിമുറിയാതെ മഴപെയ്യും, കർക്കിടകത്തിലെ വെയിലിന് ആനത്തോലുണക്കാനുള്ള ചൂടാണ്,  വിഷുവിന് മുൻപ് മഴ പെയ്യാൻ സാദ്ധ്യത വളരെ കുറവ്. എന്നാൽ വിഷു കഴിഞ്ഞാലോ എപ്പോ വേണേലും വേനൽ മഴ പെയ്തേക്കാം എന്നിങ്ങനെയുള്ള നാട്ടറിവുകൾ പലതാണ്.

കഴിഞ്ഞ ദിവസം ഓഫീസിൽ നിന്നുള്ള മടക്കയാത്രയിൽ മരുഭൂമിയുടെ അങ്ങേത്തലയ്ക്ക് കിഴക്കുഭാഗത്ത് കരിമേഘങ്ങൾ ഉരുണ്ട് കൂടി വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ പറഞ്ഞു;
“ഇന്ന് മഴപെയ്യുംന്ന് തോനുന്നു“

പന്ത്രണ്ട് വർഷമായി ഇവിടുള്ള തൃശ്ശൂർകാരൻ കാബ് ഡ്രൈവർ ചിരിച്ചു;
“കാർമേഘം കണ്ടിട്ടാണെങ്കിൽ, മഴപെയ്യാനാണെന്നൊന്നും വിചാരിക്കേണ്ട. അതൊക്കെ അങ്ങ് നാട്ടിൽ. ഇവിടെ ഇതിങ്ങനെ വരും, വന്നപോലെ പോവേം ചെയ്യും”

ശിവപ്രസാദ്

ഡിഗ്രിക്ക് കോളെജിലെ ആദ്യ ദിവസം.

രാവിലെ ചെറുതായി മഴപെയ്തിരുന്നു.
കോളെജിന്റെ പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ആരോടോ ചോദിച്ച് ഞാൻ ബികോം ഒന്നാം വർഷ ക്ലാസ്സ് കണ്ടുപിടിച്ചു. ആരും എത്തിയിട്ടില്ല. എന്തു ചെയ്യണം എന്ന അങ്കലാപ്പോടെ നിൽക്കുമ്പോഴാണ് കുറച്ചപ്പുറത്ത് ഓടിട്ട ഒരു ഷെഡ് കാണുന്നത്- കാന്റീൻ

മഴവെള്ളം കെട്ടിനിൽക്കുന്ന ആ കാന്റീൻ വരാന്തയിൽ വച്ചായിരുന്നു, ആദ്യമായി പ്രസാദിനെ കാണുന്നതും പരിചയപ്പെടുന്നതും.

നല്ല കൈപട. പ്രസാദ് എഴുതുന്നതു പോലെ എഴുതാൻ സ്വകാര്യമായി ഞാനൊരുപാട് ശ്രമിച്ചുനോക്കി, വിഫലമായി. എങ്കിലും അവൻ എഴുതാനുപയോഗിച്ചിരുന്ന ‘റെയ്നോൾഡ്സ്040 ഫൈൻകാർബർ‘ പേന തന്നെ ഞാനും സ്ഥിരമായി ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി.

കോളെജ് കഴിഞ്ഞിട്ടും കുറെ വർഷം ഞങ്ങൾ കത്തുകൾ എഴുതിക്കൊണ്ടേയിരുന്നു. കുനുകുനെയുള്ള കൈയക്ഷരത്തിൽ അവനെഴുതിയ കത്തുകൾ എന്റെ ശേഖരത്തിൽ ഇപ്പോഴുമുണ്ടെന്ന് കഴിഞ്ഞ അവധിക്ക് ഞാനവനോട് ഫോണിൽ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ ചിരിച്ചു;
“ബാലിശമായ എന്തൊക്കെയോ എഴുതികൂട്ടിയ കത്തുകൾ. നമ്മുടെതിൽ ‘അച്ഛൻ മകൾക്കയച്ച കത്തുകൾ‘ പോലെ ഗൌരവപ്പെട്ടതൊന്നുമില്ലല്ലോ!“

റബ്ബർ എസ്റ്റേറ്റുകളും, ചെറുതും വലുതുമായ കുന്നുകളും പാടങ്ങളും നിറഞ്ഞ അവന്റെ ഗ്രാമത്തിലൂടെ ഞങ്ങൾ ഒരുപാട് യാത്ര ചെയ്തു. കുന്നിൻ മുകളിലെ വലിയമരങ്ങളുടെ കടയ്ക്കൽ, ഇനിയൊരിക്കൽ വരുമ്പോൾ കാണാൻ ചെറിയ കത്തികൊണ്ട് പേരുകൾ കൊത്തിവെച്ചു. കാവുത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച ചന്തയിൽ, വയലിലെ പൊടിമണ്ണിൽ ആൾക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ സിഗറട്ടും വലിച്ച് അലഞ്ഞു നടന്നു, പ്രദീപേട്ടന്റെ ആക്രിക്കടക്കുള്ളിലെ രഹസ്യമുറിയിലിരുന്ന് ‘കുഞ്ഞു’ പുസ്തകങ്ങൾ വായിച്ച് രസിച്ച്, അതിലെ സാഹിത്യം പറഞ്ഞു തലതല്ലിച്ചിരിച്ചു...

‘തറ’ ക്ലാസ്സ് ടിക്കറ്റുകളിൽ മലയാളവും തമിഴും തെലുങ്കും ഹിന്ദിയും ഇംഗ്ലിഷും സിനിമകൾ കണ്ടു തള്ളി, ഭാവിയിൽ സിനിമകൾക്ക് തിരക്കഥകൾ എഴുതാനും സംവിധാനം ചെയ്യാനും പദ്ധതികളിട്ടു. ഒരു പഴയ മോണോ പ്ലയറിൽ കാസറ്റുകളിട്ട് പാട്ടുകേൾക്കുകയും കൂടെ അലറിപ്പാടുകയും ചെയ്തു....

എന്ത് പറയാൻ തുടങ്ങിയാലും പ്രസാദിന് ഒരിക്കലും മുഷിയുകയില്ല. ഒരു സംസാരവും ‘മതി‘ എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞത് കാരണം മതിയാക്കിയതായി ഞാനോർക്കുന്നില്ല. ലോഡ്ജ് മുറിയുടെ വരാന്തയിൽ രാവേറെ വൈകുന്നതുവരെ തുടർന്നിരുന്ന സംസാരം അവസാനിക്കുന്നത് ഞാൻ ഉറക്കത്തിലേക്ക് വീഴുമ്പോൾ മാത്രമായിരുന്നു...

ഒരു നല്ല കേൾവിക്കാരന് മാത്രമേ ഒരു നല്ല സുഹൃത്താവാനാവുകയുള്ളൂ എന്നത് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കിയത് പിന്നെയും ഏറെക്കഴിഞ്ഞായിരുന്നു.

സൌഹൃദം.

‘സൌഹൃദം എന്നത് ഒരു പളുങ്കുശില്പം പോലെയാണ്. അതിലോലം, അതിസുന്ദരം. സൂക്ഷമതയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ എളുപ്പം പൊട്ടിപ്പോകുന്നത്. പൊട്ടിപ്പോയാലോ പിന്നെ ഒരിക്കലും ചേർത്തിണക്കാൻ കഴിയാത്തത്. ചേർത്തിണക്കിയാൽ തന്നെ അഭംഗി മുഴച്ച് നിൽക്കുന്നതും!‘

പഴയമെയിലുകളിൽ ആവശ്യമില്ലാത്തവ തിരഞ്ഞ് കളയുന്നതിനിടയിൽ പഴയൊരു സുഹൃത്തിന്റെ 11 ഡിസംബർ 1999ലെ, ഒരു ഫോർവേഡ് മെയിലിലെ, സുന്ദരമായൊരു പളുങ്കുശില്പത്തിന്റെ പടത്തിനടിയിലെ വാചകങ്ങൾ.

അജയൻ പറയും; “സൌഹൃദം എന്നത് ഓരോരുത്തർക്കും, അതാത് കാലങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയാണ്. എൽ.പി സ്കൂളിലെ സുഹൃത്തുക്കളല്ല, യു.പി സ്കൂളിലെത്തുമ്പോഴെത്തത്. അവിടത്തെതല്ല, ഹൈസ്കൂളിലെത്തുമ്പോഴെത്തത്. പ്രീഡിഗ്രിക്കും ഡിഗ്രിക്കും പിജിക്കും ആദ്യ ജോലി സ്ഥലത്തും തുടങ്ങി ഓരോ സമയത്തുമുണ്ടായിരുന്ന സൌഹൃദവലയങ്ങൾ അതാത് കാലങ്ങളിൽ നമ്മൾ കരുതും, ഒരിക്കലും നഷ്ടമാവാത്തതാണ് അല്ലെങ്കിൽ നഷ്ടപ്പെടാൻ പാടില്ലാത്താണ് എന്ന്. എന്നിട്ടോ?...എല്ലാവരും പലവഴിക്ക് പോകും. കാണുന്നതോ ഓർക്കുന്നതോ പോലും വിരളം. സൌഹൃദം പോലെ ഇത്രയും നിലനിൽക്കാത്ത മറ്റൊരു ബന്ധമില്ല“

അതിതീഷ്ണമായ വൈകാരിക ബന്ധം മാത്രമാണ് പലപ്പോഴും സൌഹൃദത്തെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. യഥാർത്ഥ്യങ്ങൾക്ക് മിക്കവാറും അവിടെ സ്ഥാനമില്ല. ബാറിൽ നിപ്പനടിച്ച് കൊണ്ട് നിൽക്കുമ്പോൾ, തന്നെ ഒരു കന്നഡക്കാരൻ നോക്കിപ്പേടിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു എന്ന് രാത്രി പതിനൊന്ന് മണിക്ക് റൂമിൽ വന്ന് പറഞ്ഞ സതീശനൊപ്പം, ഉറങ്ങാൻ കിടന്നിടത്ത് നിന്നും എഴുന്നേറ്റ്, നോക്കി പേടിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ച കന്നഡക്കാരനെയും തേടിച്ചെന്ന് അവന്റെയും അവന്റെ ലോക്കൽ സുഹൃത്തുക്കളുടെയും തല്ല് മതിയാവോളം വാങ്ങി തിരിച്ച് വന്ന് മുറിയിൽ കിടന്ന്, അവനെ ഇനിയൊരിക്കൽ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനെപ്പറ്റി ചർച്ച ചെയ്യുന്നതും, ക്ലാസ്സിൽ കേറാത്തതിന് ചീത്ത വിളിച്ച പ്രൊഫസറുടെ പുസ്തകങ്ങൾ, സംഘം ചേർന്ന് രാത്രിയിൽ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ നൂണുകേറി പൊക്കി കോളെജ് കിണറ്റിലിടുന്നതും തുടങ്ങി പലതും ഈ ഒരു വൈകാരിക ബന്ധം കൊണ്ടു മാത്രം തന്നെ.

അടിച്ചുപിരിയുവാനും മതി, നിസ്സാര കാരണങ്ങൾ. ഓഫീസിലെ സുഹൃത്തുക്കൾക്കൊപ്പം സിനിമയ്ക്ക് പോയതിന്. അമ്മായിയുടെ അമ്മാമന്റെ മകളുടെ മകന്റെ പാലുകൊടുക്കലിനു വിളിച്ചിട്ട് ചെല്ലാതിരുന്നതിന്, തന്നെക്കാൾ പ്രാധാന്യം മറ്റൊരു സുഹൃത്തിനു കൊടുക്കുന്നു എന്ന തോനലിന്.....

ആ ഫോർവേഡ് മെയിൽ ഡെലിറ്റ് ചെയ്യാതെ ഞാൻ പേഴ്സണൽ ഫോൾഡറിലേക്ക് മാറ്റിയിട്ടു. എന്തു കൊണ്ടെന്നാൽ സൌഹൃദത്തെക്കുറിച്ച് ഇനിയും ഒരുപാടേറെ ഓർത്തെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്.